ครม. ไฟเขียวขยาย “โครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่” ถึงปี 2574

เจาะลึกทุกกลุ่มเป้าหมาย สิทธิประโยชน์ และขั้นตอนสมัครเรียนฟรี ปั้นกำลังคนสมรรถนะสูง 81,600 คน ป้อนอุตสาหกรรมอนาคต

โครงการนี้คืออะไร

“โครงการผลิตบัณฑิตพันธุ์ใหม่และกำลังคนที่มีสมรรถนะสูง เพื่อตอบโจทย์ภาคการผลิตตามนโยบายการปฏิรูปอุดมศึกษาไทย” เป็นโครงการของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ที่เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2561 มีเป้าหมายผลิตและพัฒนา “กำลังคนสมรรถนะสูง” ให้ตรงกับความต้องการของภาคอุตสาหกรรมจริง แทนการผลิตบัณฑิตแบบเดิมที่เน้นทฤษฎีเป็นหลัก

ล่าสุดเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบให้ขยายระยะเวลาดำเนินโครงการจากเดิมที่จะสิ้นสุดในปี 2569 ออกไปจนถึงปี 2574 ตามที่ อว. เสนอ โดยจะใช้งบประมาณคงเหลือจากกรอบวงเงินเดิมจำนวน 3,100 ล้านบาท (จากกรอบทั้งหมด 13,086.38 ล้านบาท ที่ ครม. เคยอนุมัติไว้เมื่อปี 2561) มาขับเคลื่อนงานในระยะต่อไป

เป้าหมายของระยะขยาย (2570–2574)

• ผลิตและพัฒนากำลังคนรวม 81,600 คน แบ่งเป็นหลักสูตรประกาศนียบัตร (Non-Degree) 80,000 คน และหลักสูตรระดับปริญญา 1,600 คน
• ตอบโจทย์ 10 กลุ่มอุตสาหกรรมอนาคต และยุทธศาสตร์ของประเทศ เช่น เซมิคอนดักเตอร์, ปัญญาประดิษฐ์ (AI), ยานยนต์ไฟฟ้า (EV), การแพทย์และสุขภาพมูลค่าสูง และการส่งเสริมผู้ประกอบการ SMEs
• ปรับแนวคิดการเรียนรู้ใหม่ ภายใต้แนวคิด “Skills-First Degree Later” คือเรียนหลักสูตรระยะสั้นเพื่อให้ได้ทักษะและนำไปทำงานได้ก่อน แล้วจึงสะสมหน่วยกิตไปเทียบโอนรับปริญญาในภายหลังได้

ใครคือกลุ่มเป้าหมาย ควรเรียนหรือไม่

โครงการนี้ไม่ได้จำกัดเฉพาะ “นักศึกษาในระบบ” เท่านั้น แต่ออกแบบมาเพื่อคนทุกช่วงวัยของกำลังแรงงาน แบ่งกลุ่มเป้าหมายหลักได้ดังนี้

1) นักศึกษาที่กำลังศึกษาอยู่

นักศึกษาระดับอุดมศึกษาที่ต้องการเสริมทักษะเฉพาะทางควบคู่กับการเรียนปกติ โดยเฉพาะสาขาที่เกี่ยวข้องกับ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย เพื่อเพิ่มโอกาสได้งานทันทีหลังจบการศึกษา เนื่องจากหลักสูตรกำหนดให้ต้องฝึกปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของหลักสูตร

2) คนวัยทำงานที่ต้องการ Reskill / Upskill

พนักงานบริษัท ข้าราชการ หรือผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ต้องการปรับทักษะเดิมให้ทันเทคโนโลยี (Upskill) หรือเปลี่ยนสายงานไปสู่อุตสาหกรรมใหม่ (Reskill) โดยไม่ต้องลาออกจากงานประจำ เพราะหลักสูตร Non-Degree ใช้เวลาสั้นเพียง 3–4 เดือน (หรือประมาณ 9 หน่วยกิต) และหลายแห่งจัดเรียนเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์

3) ผู้ที่กำลังหางานหรือว่างงาน

ผู้จบการศึกษาใหม่หรือผู้ที่ว่างงานที่ต้องการทักษะเฉพาะทางเพื่อเพิ่มโอกาสในการสมัครงาน เนื่องจากผลการดำเนินงานที่ผ่านมาพบว่าผู้สำเร็จหลักสูตรมีอัตราการได้งานทำภายใน 1 ปี สูงกว่าร้อยละ 80

4) ผู้ประกอบการและ SMEs

เจ้าของธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมที่ต้องการนำเทคโนโลยีหรือองค์ความรู้ใหม่ เช่น ดิจิทัล ข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) หรือระบบอัตโนมัติ ไปประยุกต์ใช้ในกิจการของตนเอง

5) ผู้สูงอายุหรือผู้เกษียณอายุที่ต้องการเปลี่ยนสายอาชีพ

บางหลักสูตรในโครงการเปิดกว้างสำหรับผู้สูงอายุหรือผู้เกษียณแล้วที่ต้องการประกอบอาชีพใหม่ที่แตกต่างจากเดิม สอดคล้องกับแนวคิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) ซึ่งเป็นหนึ่งในเป้าหมายหลักของโครงการ

กล่าวโดยสรุป ผู้ที่ “ควรสมัคร” คือผู้ที่ต้องการทักษะเฉพาะทางไปใช้งานจริงในเวลาอันสั้น มากกว่าผู้ที่ต้องการปริญญาบัตรแบบดั้งเดิม และเหมาะกับผู้ที่สนใจ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศเป็นพิเศษ

สิทธิประโยชน์ที่จะได้รับ

รูปแบบหลักสูตร

หลักสูตรประกาศนียบัตร (Non-Degree)

• ระยะเวลาเรียนสั้น ประมาณ 3–4 เดือน หรือเทียบเท่า 9 หน่วยกิต
• เน้น Reskill / Upskill / New Skill ให้ทันความต้องการของตลาดแรงงานอย่างรวดเร็ว
• ส่วนใหญ่จัดการเรียนการสอนแบบยืดหยุ่น เช่น เฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์ เพื่อให้คนวัยทำงานเรียนได้โดยไม่กระทบงานประจำ
• เป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของระยะขยายนี้ คิดเป็น 80,000 คน จากเป้าหมายรวม 81,600 คน

หลักสูตรระดับปริญญา (Degree)

• ปรับปรุงหลักสูตรปริญญาให้บูรณาการการฝึกปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการมากขึ้น
• เป้าหมายในระยะนี้ 1,600 คน
• เหมาะกับผู้ที่ต้องการปริญญาควบคู่กับทักษะเฉพาะทางที่ตรงกับอุตสาหกรรมเป้าหมาย

ต้องสมัครอย่างไร ที่ไหน เมื่อไหร่

ข้อควรทราบสำคัญ: ประกาศของคณะรัฐมนตรีฉบับนี้เป็นการอนุมัติ “กรอบและงบประมาณ” ของโครงการในภาพรวมระดับประเทศ ส่วนการเปิดรับสมัครผู้เรียนจริงจะดำเนินการโดยสถาบันอุดมศึกษาแต่ละแห่งที่ได้รับการคัดเลือกให้จัดหลักสูตรภายใต้โครงการ ซึ่งจะทยอยประกาศรับสมัครเป็นรุ่น ๆ ตามรอบปีงบประมาณ/ปีการศึกษา ไม่มีวันเปิด-ปิดรับสมัครวันเดียวทั่วประเทศ

ขั้นตอนการติดตามและสมัคร

1. ติดตามประกาศจากมหาวิทยาลัยที่สนใจ — สถาบันอุดมศึกษาทั้งรัฐและเอกชนที่เข้าร่วมโครงการ (เช่น มหาวิทยาลัยราชภัฏ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล มหาวิทยาลัยของรัฐ และสถาบันเอกชน) จะประกาศรับสมัครผ่านเว็บไซต์คณะ/มหาวิทยาลัยของตนเอง
2. ติดตามช่องทางกลางของหน่วยงานเจ้าของโครงการ ได้แก่ เว็บไซต์กระทรวง อว. (mhesi.go.th) และเพจเฟซบุ๊กที่เผยแพร่ข่าวสารโครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่ ซึ่งจะรวบรวมและประชาสัมพันธ์หลักสูตรที่เปิดรับในแต่ละช่วง
3. ตรวจสอบคุณสมบัติเฉพาะของแต่ละหลักสูตร — แต่ละหลักสูตรกำหนดกลุ่มเป้าหมายและคุณสมบัติผู้สมัครแตกต่างกัน จึงควรอ่านรายละเอียดประกาศของหลักสูตรนั้น ๆ ให้ครบถ้วนก่อนสมัคร
4. กรอกใบสมัครตามที่แต่ละสถาบันกำหนด — ส่วนใหญ่เป็นระบบสมัครออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ของคณะ/มหาวิทยาลัยที่เปิดหลักสูตรนั้น พร้อมแนบเอกสารประกอบตามที่ระบุ
5. รอประกาศผลและยืนยันสิทธิ์ภายในระยะเวลาที่กำหนด — หากไม่ยืนยันสิทธิ์ตามกำหนดจะถือว่าสละสิทธิ์และเรียกผู้สมัครสำรองลำดับถัดไปแทน
6. เข้าเรียนตามเงื่อนไข โดยทั่วไปกำหนดให้เข้าเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ของชั่วโมงเรียนทั้งหมด และส่งงาน/ฝึกปฏิบัติงานให้ครบตามหลักสูตรจึงจะได้รับประกาศนียบัตร

ช่วงเวลาเปิดรับสมัคร

โดยทั่วไปสถาบันอุดมศึกษาแต่ละแห่งจะเปิดรับสมัครเป็นรอบ ๆ ตามปีงบประมาณ ซึ่งในอดีตมักอยู่ในช่วงปลายปีจนถึงต้นปีถัดไป (เช่น ช่วงเดือนตุลาคม-พฤศจิกายน) หรือช่วงต้นปีการศึกษา แต่ละรุ่นจะแจ้งกำหนดการรับสมัคร การประกาศผล และวันเปิดเรียนไว้ในประกาศของตนเองอย่างชัดเจน ผู้สนใจจึงควรติดตามประกาศของสถาบันที่ต้องการสมัครโดยตรง เนื่องจากช่วงเวลาสมัครของปีงบประมาณ 2570 เป็นต้นไป (ตามกรอบที่ขยายใหม่) ยังไม่ได้มีการประกาศรอบรับสมัครแบบรวมศูนย์ในเวลาที่เผยแพร่ข่าวนี้

จุดเด่นของโครงการ

• แนวคิด Skills-First Degree Later ที่ไม่เคยมีมาก่อนในระบบอุดมศึกษาไทย เปิดทางให้คนเรียนทักษะก่อนแล้วค่อยไปต่อปริญญาทีหลัง ลดข้อจำกัดเรื่องเวลาและค่าใช้จ่ายในการกลับไปเรียนใหม่
• เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศโดยตรง ทำให้ทักษะที่ได้เรียนสอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจและความต้องการแรงงานในอนาคต
• มีข้อมูลผลสัมฤทธิ์ที่พิสูจน์แล้ว จากผลการดำเนินงาน 8 ปีที่ผ่านมา (2561–2568) ที่ผลิตกำลังคนได้แล้วกว่า 90,035 คน อัตราการมีงานทำและเงินเดือนเริ่มต้นสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วไป
• รองรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) เปิดกว้างให้ทุกช่วงวัยของกำลังแรงงาน ตั้งแต่นักศึกษาจนถึงผู้สูงอายุที่ต้องการเปลี่ยนอาชีพ
• งบประมาณรองรับชัดเจนจนถึงปี 2574 ทำให้มีความต่อเนื่องของโครงการในระยะยาว ไม่ใช่การจัดอบรมเฉพาะกิจระยะสั้น

สรุป

การขยายเวลา “โครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่ฯ” ถึงปี 2574 ถือเป็นโอกาสสำคัญสำหรับคนไทยทุกช่วงวัยที่ต้องการยกระดับทักษะให้ทันกับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต ไม่ว่าจะเป็นนักศึกษาที่ต้องการเพิ่มโอกาสได้งาน คนทำงานที่ต้องการปรับตัว ผู้ว่างงานที่ต้องการทักษะใหม่ ผู้ประกอบการที่ต้องการต่อยอดธุรกิจ หรือแม้แต่ผู้สูงอายุที่อยากเริ่มต้นอาชีพใหม่ โดยจุดแข็งของโครงการอยู่ที่การเรียนระยะสั้น ค่าใช้จ่ายต่ำหรือฟรี ได้ฝึกงานจริง และมีสถิติการได้งานทำที่น่าเชื่อถือ ผู้สนใจควรติดตามประกาศรับสมัครจากสถาบันอุดมศึกษาที่เข้าร่วมโครงการและเว็บไซต์กระทรวง อว. อย่างใกล้ชิด เพื่อไม่พลาดโอกาสในแต่ละรอบการรับสมัคร

แหล่งข้อมูล: เว็บไซต์รัฐบาลไทย (thaigov.go.th), เว็บไซต์กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (mhesi.go.th) และประกาศรับสมัครของสถาบันอุดมศึกษาที่เข้าร่วมโครงการ