จับตา “ครูรัก(ษ์)ถิ่น 2570” ทุนครูเต็มจำนวนจาก กสศ. ใกล้เปิดรับ หลัง “ครูคืนถิ่น” ประกาศ 35 สถาบัน 1,552 ที่นั่งแล้ว
หลังจาก สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สป.อว.) ออกประกาศรายชื่อสถาบันฝ่ายผลิตใน โครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ระยะที่ 2 (ครูคืนถิ่น) ประจำปีการศึกษา 2570 อย่างเป็นทางการไปแล้ว น้อง ๆ ม.6 ที่ฝันอยากเป็นครูในบ้านเกิดยังมีอีกหนึ่งทุนสำคัญที่ต้องจับตา นั่นคือ โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ซึ่งหากอิงตามปฏิทินของปีที่ผ่านมา จะเริ่มกระบวนการคัดเลือกสถาบันและเปิดรับสมัครนักเรียนในช่วงปลายปีนี้
📌 สรุปสั้น ๆ ก่อนอ่าน
- ครูคืนถิ่น 2570 (สป.อว.) ประกาศแล้ว 35 สถาบัน รับ 1,552 คน 21 สาขาวิชา 103 หลักสูตร
- ครูรัก(ษ์)ถิ่น (กสศ.) เป็นคนละโครงการ มุ่งเป้านักเรียนยากจนที่มีศักยภาพ ในพื้นที่ห่างไกล
- ทุนปี 2569 ครอบคลุมค่าเล่าเรียน ค่าที่พัก ค่าครองชีพ และค่าตำราครบตลอดหลักสูตร (สูงสุดราว 144,000 บาท/คน/ปี)
- จบแล้วกลับไปเป็นครูใน “โรงเรียนเป้าหมาย” ในตำบลบ้านเกิด และต้องปฏิบัติงานไม่น้อยกว่า 6 ปี
- ณ วันที่ 5 ต.ค. 2569 กสศ. ยังไม่ออกประกาศอย่างเป็นทางการของปีการศึกษา 2570 — ข้อมูลในบทความอิงเกณฑ์ปี 2569
ทบทวน: “ครูคืนถิ่น” ปีการศึกษา 2570 ประกาศสถาบันฝ่ายผลิตแล้ว
สป.อว. ออกประกาศ เรื่อง รายชื่อสถาบันฝ่ายผลิตในโครงการผลิตครูเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ระยะที่ 2 หลักสูตรวิชาชีพครูระดับปริญญาตรี ประจำปีการศึกษา 2570 สรุปสาระสำคัญได้ดังนี้
- สถาบันฝ่ายผลิตที่ผ่านการคัดเลือก 35 แห่ง จำนวนรับนักศึกษารวม 1,552 คน ครอบคลุม 21 สาขาวิชา 103 หลักสูตร
- แบ่งเป็นมหาวิทยาลัยรัฐ/ในกำกับของรัฐ 11 แห่ง (599 คน), มหาวิทยาลัยราชภัฏ 23 แห่ง (934 คน) และสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ 1 แห่ง (19 คน)
- สถาบันที่ได้รับจัดสรรมากที่สุดคือ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 98 คน รองลงมาคือ ม.ขอนแก่น และ ม.มหาสารคาม แห่งละ 87 คน
- สาขาที่มีจำนวนรับมากที่สุดคือ ประถมศึกษา 284 คน จาก 16 หลักสูตร ใน 16 สถาบัน
- สถาบันที่เปิดมากที่สุดคือ ม.เกษตรศาสตร์ และ มศว แห่งละ 9 หลักสูตร
- เป็นหลักสูตรวิชาชีพครูระดับปริญญาตรี ทั้งหลักสูตร 4 ปี และ 5 ปี
👉 ดูข้อมูลสถาบันทั้งหมดได้ที่ thaiedunews.net/teacher-scholarship-10
และทุนครูดี ๆ ที่กำลังจะเปิดรับตามมาก็คือ “ครูรัก(ษ์)ถิ่น” ซึ่งมีจุดเด่นและเงื่อนไขแตกต่างออกไป ดังนี้
“ครูรัก(ษ์)ถิ่น” คืออะไร
โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ดำเนินการโดย กสศ. ร่วมกับสถาบันผลิตครู มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาให้แก่นักเรียนยากจนที่มีศักยภาพและมีจิตวิญญาณความเป็นครู ได้ศึกษาต่อจนจบปริญญาตรีในคณะครุศาสตร์หรือศึกษาศาสตร์ แล้วกลับไปเป็นครูในโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลซึ่งเป็นท้องถิ่นของตนเอง เพื่อแก้ปัญหาครูไม่ครบชั้นและการโยกย้ายบ่อยในโรงเรียนห่างไกล ควบคู่กับการสร้างต้นแบบระบบผลิตและพัฒนาครูของประเทศ
โครงการเริ่มรับนักศึกษารุ่นแรกในปีการศึกษา 2563 และดำเนินต่อเนื่องมาถึงรุ่นที่ 6 ในปีการศึกษา 2569 ซึ่งเปิดรับ 300 ทุน จาก 10 สถาบัน
จุดเด่นที่แตกต่างจากทุนครูอื่น
- ทุนเต็มจำนวน ครบทุกค่าใช้จ่าย — ไม่ใช่แค่ค่าเล่าเรียน แต่รวมค่าที่พัก ค่าครองชีพรายเดือน และค่าตำราอุปกรณ์
- ตั้งใจให้โอกาสนักเรียนยากจนโดยเฉพาะ — ต้องผ่านการคัดกรองความยากจนด้วยวิธีวัดรายได้ทางอ้อม (PMT) ของ กสศ.
- ผูกกับ “โรงเรียนเป้าหมาย” ในตำบลบ้านเกิด — กสศ. แจ้งรายชื่อโรงเรียนปลายทางให้สถาบันก่อน แล้วสถาบันลงพื้นที่ค้นหานักเรียนในชุมชนนั้น
- มีหอพักและอาจารย์ดูแลตลอด 4 ปี — สถาบันต้องจัดหอพักที่เอื้อต่อการเรียนรู้ พร้อมอาจารย์ผู้รับผิดชอบดูแลนักศึกษาในหอ
- เตรียมความพร้อมก่อนเข้าเรียน 2 ระยะ — ทั้งก่อนคัดเลือกและหลังได้รับทุน เพื่อปรับพื้นฐานวิชาการและทักษะชีวิต
- เน้นสมรรถนะครูพื้นที่ห่างไกล — เช่น การสอนแบบคละชั้น (Multi-grade classroom) และทักษะศตวรรษที่ 21 พร้อมฝึกประสบการณ์ในโรงเรียนเครือข่ายพื้นที่ห่างไกล
- ได้เรียนเอกหลัก “ประถมศึกษา” พร้อมทักษะเสริม — ปี 2569 ทุกสถาบันเปิดสาขาประถมศึกษา พ่วง “พลัส” เช่น การศึกษาพิเศษ ภาษาไทย หรือปฐมวัย
- มีกิจกรรมพัฒนาศักยภาพ — เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระดับพื้นที่และระดับชาติ และโอกาสร่วมกิจกรรมวิชาการระดับนานาชาติสำหรับผู้มีศักยภาพสูง
เทียบให้เห็นภาพ: ครูรัก(ษ์)ถิ่น vs ครูคืนถิ่น
| ประเด็น | ครูรัก(ษ์)ถิ่น | ครูคืนถิ่น ระยะที่ 2 |
|---|---|---|
| หน่วยงานหลัก | กสศ. (กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา) | สป.อว. ร่วมกับหน่วยงานด้านการศึกษา |
| ขนาดโครงการ (ล่าสุด) | 300 ทุน / 10 สถาบัน (ปีการศึกษา 2569) | 1,552 คน / 35 สถาบัน (ปีการศึกษา 2570) |
| สาขาวิชา | เน้นประถมศึกษา (มีพลัส/เอกคู่) | 21 สาขาวิชา 103 หลักสูตร |
| กลุ่มเป้าหมายเด่น | นักเรียนยากจน ผ่านการคัดกรอง PMT และมีภูมิลำเนาในตำบลของโรงเรียนเป้าหมาย | ตามเกณฑ์ประกาศของโครงการ |
| ช่องทางคัดเลือก | สถาบันฝ่ายผลิตลงพื้นที่ค้นหา–คัดกรองร่วมกับชุมชนและโรงเรียน | รับผ่านระบบ TCAS70 |
หมายเหตุ: น้อง ๆ สามารถติดตามทั้งสองโครงการไปพร้อมกันได้ แต่ควรศึกษาเงื่อนไขการสมัครซ้ำซ้อนในประกาศของแต่ละโครงการให้ชัดเจน
สิทธิประโยชน์ที่ได้รับ (อ้างอิงปีการศึกษา 2569)
| รายการ | อัตรา |
|---|---|
| ค่าธรรมเนียมการศึกษา (จ่ายตามจริง) | ไม่เกิน 28,000 บาท/คน/ปี |
| ค่าที่พัก | ไม่เกิน 20,000 บาท/คน/ปี |
| ค่าครองชีพ | 6,000 บาท/คน/เดือน |
| ค่าตำราและอุปกรณ์การเรียนที่จำเป็น | 2,000 บาท/คน/เดือน |
| รวมสูงสุดโดยประมาณ | ราว 144,000 บาท/คน/ปี |
ทั้งนี้ ค่าธรรมเนียมการศึกษาและค่าที่พัก กสศ. จะโอนผ่านสถาบันการศึกษา
คุณสมบัติผู้สมัคร (ตามเกณฑ์ปี 2569)
- กำลังศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 หรือเทียบเท่า (ปี 2569 กำหนดเป็นผู้ที่เรียน ม.6 ในปีการศึกษา 2568)
- มีสัญชาติไทย
- เป็นนักเรียนยากจน คือ อยู่ในครัวเรือนที่มีรายได้เฉลี่ยต่อสมาชิกไม่เกิน 6,000 บาท/เดือน หรือตามที่ กสศ. กำหนด และผ่านการคัดกรองแบบ PMT
- บิดา หรือมารดา หรือผู้ปกครอง และผู้ขอรับทุน มีภูมิลำเนาในตำบลที่ตั้งของโรงเรียนเป้าหมาย ไม่น้อยกว่า 3 ปีติดต่อกันจนถึงวันสมัคร
- มีผลการเรียนเฉลี่ยสะสม 5 ภาคเรียน ในระดับ ม.ปลาย ไม่ต่ำกว่า 2.70
- มีเจตคติที่ดีต่อวิชาชีพครู และประสงค์จะเป็นครูในท้องถิ่นของตน
- มีประสบการณ์ทำกิจกรรมสร้างสรรค์เพื่อส่วนรวม
- ไม่มีความประพฤติที่ส่อว่าจะเป็นอุปสรรคต่อการศึกษา และไม่มีประวัติเกี่ยวข้องกับยาเสพติด
เงื่อนไขสำคัญหลังรับทุน
- เมื่อจบการศึกษาและได้รับการบรรจุเป็นข้าราชการครูในโรงเรียนเป้าหมาย ต้องปฏิบัติราชการต่อเนื่องไม่น้อยกว่า 6 ปี นับจากวันบรรจุ
- หากยุติการศึกษาหรือเรียนไม่จบตามสัญญา ต้องชดใช้เงินทุนเต็มจำนวนที่ได้รับไปคืนแก่ กสศ.
- หากได้รับการสนับสนุนให้บรรจุแล้วแต่ไม่เข้ารับการบรรจุ หรือปฏิบัติราชการไม่ครบกำหนดโดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องชดใช้เงินทุน (อาจปรับลดตามสัดส่วนระยะเวลาที่ปฏิบัติงานไปแล้ว)
ขั้นตอนการคัดเลือกผู้รับทุน
- 1. กสศ. เปิดรับข้อเสนอโครงการและคัดเลือกสถาบันฝ่ายผลิต
- 2. กสศ. แจ้งรายชื่อ “โรงเรียนเป้าหมาย” ที่ผู้รับทุนจะไปบรรจุให้สถาบันที่ได้รับคัดเลือก
- 3. สถาบันลงพื้นที่ประชาสัมพันธ์ ค้นหา และคัดกรองนักเรียน ม.6 ร่วมกับโรงเรียน ชุมชน และหน่วยงานในพื้นที่
- 4. สถาบันประกาศรายชื่อผู้ได้รับคัดเลือกอย่างเปิดเผย และเปิดรับฟังข้อทักท้วงไม่น้อยกว่า 7 วันทำการ
- 5. ผู้ได้รับคัดเลือกทำสัญญารับทุนกับ กสศ. และเข้าสู่การเตรียมความพร้อมก่อนเข้าศึกษา
🗓️ ไทม์ไลน์ปีที่ผ่านมา (ปีการศึกษา 2569) ใช้คาดการณ์ปี 2570
| กิจกรรม | ช่วงเวลา (ปี 2569) |
|---|---|
| กสศ. เปิดรับข้อเสนอโครงการจากสถาบันการศึกษา | 6–15 ต.ค. 2568 |
| คัดเลือกสถาบันการศึกษา | 6–21 ต.ค. 2568 |
| ประกาศผลสถาบันที่ผ่านการคัดเลือก (10 แห่ง) | 22 ต.ค. 2568 |
| ประชุมเชิงปฏิบัติการเตรียมความพร้อมสถาบัน | 25–26 ต.ค. 2568 |
| สถาบันเปิดรับสมัครนักเรียน | ปลาย พ.ย. 2568 |
คาดการณ์ปี 2570: หากเป็นไปตามรูปแบบเดิม การคัดเลือกสถาบันน่าจะเกิดขึ้นช่วง ต.ค. 2569 และเปิดรับสมัครนักเรียนช่วง พ.ย.–ธ.ค. 2569 — ทั้งนี้ขอให้ยึดประกาศจริงของ กสศ. เป็นหลัก
ย้อนดูสถาบันที่เคยเข้าร่วมโครงการ (สรุปสั้น)
ปีการศึกษา 2569 (รุ่นที่ 6) — 10 สถาบัน
| สถาบัน | จังหวัด | หลักสูตร/สาขา |
|---|---|---|
| ม.ขอนแก่น | ขอนแก่น | ประถมศึกษาและปฐมวัย (พลัส การศึกษาพิเศษ) |
| มรภ.กาญจนบุรี | กาญจนบุรี | ประถมศึกษา (พลัส ปฐมวัย และภาษาไทย) |
| มรภ.เชียงใหม่ | เชียงใหม่ | ประถมศึกษา (เอกคู่ ปฐมวัย) |
| มรภ.พิบูลสงคราม | พิษณุโลก | วิชาเอกประถมศึกษา (พลัส การศึกษาพิเศษ) |
| มรภ.ภูเก็ต | ภูเก็ต | ประถมศึกษา (วิชาโท ปฐมวัย) |
| มรภ.รำไพพรรณี | จันทบุรี | ประถมศึกษา (พลัส การศึกษาพิเศษ) |
| มรภ.วไลยอลงกรณ์ฯ | ปทุมธานี | ประถมศึกษา (พลัส ภาษาไทย) |
| มรภ.ยะลา | ยะลา | ประถมศึกษา (พลัส การศึกษาพิเศษ) |
| มรภ.เลย | เลย | ประถมศึกษา (พลัส ภาษาไทย) |
| ม.สงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี | ปัตตานี | ประถมศึกษา (พลัส การศึกษาพิเศษ) |
รุ่นที่ 1–3 (ข้อมูล กสศ. ณ 19 พ.ค. 2565)
- รุ่นที่ 1 — 11 สถาบัน: ม.กาฬสินธุ์, ม.เชียงใหม่, มรภ.กาญจนบุรี, มรภ.กำแพงเพชร, มรภ.หมู่บ้านจอมบึง, มรภ.พิบูลสงคราม, มรภ.ยะลา, มรภ.สุราษฎร์ธานี, มรภ.เชียงราย, มรภ.เชียงใหม่, มรภ.เลย
- รุ่นที่ 2 — 10 สถาบัน: ม.กาฬสินธุ์, ม.เชียงใหม่, ม.สงขลานครินทร์, มรภ.พิบูลสงคราม, มรภ.ยะลา, มรภ.สุราษฎร์ธานี, มรภ.หมู่บ้านจอมบึง, มรภ.อุดรธานี, มรภ.อุตรดิตถ์, มรภ.อุบลราชธานี
- รุ่นที่ 3 — 7 สถาบัน: ม.กาฬสินธุ์, ม.เชียงใหม่, มรภ.ภูเก็ต, มรภ.ยะลา, มรภ.หมู่บ้านจอมบึง, มรภ.อุบลราชธานี, มรภ.เชียงใหม่
- สาขาในช่วงแรกคือ ปฐมวัย และประถมศึกษา โดยโรงเรียนเป้าหมาย 3 รุ่นแรกรวม 781 รายการ กระจายทั่วทุกภูมิภาค
สถาบันที่เข้าร่วมเปลี่ยนแปลงทุกปีตามผลการคัดเลือกของ กสศ. ดังนั้นรายชื่อปี 2570 อาจไม่ตรงกับปีที่ผ่านมา
เตรียมตัวอย่างไรตั้งแต่ตอนนี้
- ตรวจสอบผลการเรียนเฉลี่ยสะสม ม.ปลาย ให้ไม่ต่ำกว่า 2.70
- เช็กทะเบียนบ้านของตนเองและผู้ปกครองว่าอยู่ในตำบลเดียวกันต่อเนื่องอย่างน้อย 3 ปี
- เตรียมเอกสารแสดงสถานะครัวเรือนและรายได้ เพื่อใช้ในการคัดกรองความยากจน
- สะสมผลงานกิจกรรมจิตอาสา/กิจกรรมเพื่อส่วนรวม
- ติดตามเว็บไซต์ กสศ. (www.eef.or.th) เพจของมหาวิทยาลัยที่ได้รับคัดเลือก และสำนักข่าวการศึกษาไทย
⚠️ ข้อควรระวัง
- ณ วันที่ 5 ตุลาคม 2569 กสศ. ยังไม่ออกประกาศอย่างเป็นทางการ สำหรับโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ปีการศึกษา 2570 จำนวนทุน สถาบัน สาขา และคุณสมบัติอาจเปลี่ยนแปลงจากปี 2569
- “ครูรัก(ษ์)ถิ่น” (กสศ.) และ “ครูคืนถิ่น” (สป.อว.) เป็นคนละโครงการ มีเกณฑ์และช่องทางสมัครต่างกัน อย่าสับสน
- การสมัครทำผ่านสถาบันฝ่ายผลิตที่ได้รับคัดเลือกเท่านั้น ระวังเพจหรือบุคคลที่อ้างว่ารับฝากสมัครหรือเรียกเก็บเงิน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- ประกาศสำนักงาน กสศ. เรื่อง เปิดรับข้อเสนอโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ปีการศึกษา 2569 (6 ต.ค. 2568)
- ประกาศสำนักงาน กสศ. เรื่อง ผลการคัดเลือกสถาบันการศึกษาเข้าร่วมโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ปีการศึกษา 2569 (22 ต.ค. 2568)
- ข้อมูลโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น ทั้ง 3 รุ่น สำนักพัฒนาคุณภาพครูและสถานศึกษา กสศ. (ณ 19 พ.ค. 2565)
- กสศ. — ทุนครูรัก(ษ์)ถิ่น
- กสศ. — เว็บไซต์โครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น
- สำนักข่าวการศึกษาไทย — ครูคืนถิ่น 2570 ประกาศรายชื่อสถาบันฝ่ายผลิต