น่าทึ่ง! ม.รามคำแหงแห่งเดียว มีนักศึกษาเกือบ 2.8 แสนคน มากกว่า 97 สถาบันรวมกัน

19 มหาวิทยาลัยครองนักศึกษาครึ่งประเทศ ขณะที่ 32 แห่งมีไม่ถึง 1,000 คน — เปิด 10 อันดับประเทศ ราชภัฏ ราชมงคล และเอกชน

ข้อมูล “จำนวนนักศึกษารวม” ปีการศึกษา 2568 ภาคการศึกษาที่ 2 ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ประมวลผล ณ วันที่ 25 สิงหาคม 2569 ระบุว่า มีนักศึกษารวม 1,979,761 คน จาก 165 สถาบันที่ส่งข้อมูล แบ่งเป็นสถาบันรัฐ 83 แห่ง (1,576,907 คน) สถาบันเอกชน 70 แห่ง (360,919 คน) และสถานศึกษานอกสังกัด อว. 12 แห่ง (41,935 คน)

แต่เมื่อจัดอันดับรายสถาบัน กลับพบภาพที่น่าตกใจ เพราะนักศึกษาไม่ได้กระจายตัวทั่วระบบ หากกระจุกอยู่ในมหาวิทยาลัยจำนวนไม่มาก และมีมหาวิทยาลัยเพียงแห่งเดียวที่ใหญ่จนทิ้งห่างทุกสถาบัน

มหาวิทยาลัยเดียว ใหญ่กว่า 97 สถาบันรวมกัน

มหาวิทยาลัยรามคำแหงมีนักศึกษารวม 277,765 คน คิดเป็น ร้อยละ 14.03 ของทั้งประเทศ ใหญ่กว่ามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ซึ่งอยู่อันดับ 2 (74,812 คน) ราว 3.7 เท่า

เมื่อเทียบกับกลุ่มมหาวิทยาลัยอื่น ตัวเลขยิ่งน่าตกใจ นักศึกษารามคำแหงแห่งเดียวมากกว่า มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลทั้ง 9 แห่งรวมกัน (135,475 คน) ถึง 2.05 เท่า เท่ากับ ร้อยละ 72.36 ของมหาวิทยาลัยราชภัฏทั้ง 38 แห่งรวมกัน (383,876 คน) และเท่ากับ ร้อยละ 76.96 ของมหาวิทยาลัยเอกชนทั้ง 70 แห่งรวมกัน (360,919 คน)

หรือหากนำสถาบันที่เล็กที่สุดมาบวกกันทีละแห่ง ต้องรวมถึง 97 สถาบัน (272,913 คน) ก็ยังมีนักศึกษาน้อยกว่ารามคำแหงแห่งเดียว ขณะที่อีกขั้วหนึ่ง มีถึง 32 สถาบันที่มีนักศึกษารวมไม่ถึง 1,000 คน รวมกันเพียง 13,575 คน (ร้อยละ 0.69 ของทั้งประเทศ) และแห่งที่เล็กที่สุดมีนักศึกษาเพียง 4 คน

10 อันดับมหาวิทยาลัยที่มีนักศึกษามากที่สุดของประเทศ

10 อันดับแรกเป็นสถาบันรัฐ 8 แห่ง และเอกชน 2 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ (อันดับ 6) และมหาวิทยาลัยศรีปทุม (อันดับ 9) โดยมีมหาวิทยาลัยราชภัฏเพียงแห่งเดียวติดโผ คือ ราชภัฏสวนสุนันทา (อันดับ 3) ทั้ง 10 แห่งรวมกันมีนักศึกษา ร้อยละ 36.24 ของทั้งประเทศ

10 อันดับมหาวิทยาลัยราชภัฏ

มหาวิทยาลัยราชภัฏทั้ง 38 แห่งมีนักศึกษารวม 383,876 คน (ร้อยละ 19.39 ของทั้งประเทศ) อันดับ 1 คือราชภัฏสวนสุนันทา 60,758 คน ทิ้งห่างอันดับ 2 ราชภัฏพิบูลสงคราม (17,547 คน) ราว 3.5 เท่า ขณะที่อันดับ 2 ถึง 10 มีนักศึกษาใกล้เคียงกันในช่วง 12,000–17,500 คน ส่วนราชภัฏที่มีนักศึกษาน้อยที่สุดมี 3,590 คน

9 อันดับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล

มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลทั้ง 9 แห่งมีนักศึกษารวม 135,475 คน (ร้อยละ 6.84 ของทั้งประเทศ) สองอันดับแรกคือ ราชมงคลอีสาน (27,522 คน) และราชมงคลธัญบุรี (24,577 คน) รวมกันครองนักศึกษา ร้อยละ 38.46 ของกลุ่ม ขณะที่ราชมงคลตะวันออกมีนักศึกษาน้อยที่สุดในกลุ่ม (7,162 คน)

10 อันดับมหาวิทยาลัยเอกชน

ภาคเอกชนกระจุกตัวสูงกว่ากลุ่มอื่นชัดเจน เพียง 4 อันดับแรก คือ ม.กรุงเทพ ม.ศรีปทุม ม.กรุงเทพธนบุรี และ ม.รังสิต มีนักศึกษารวมกัน 149,942 คน หรือร้อยละ 41.54 ของเอกชนทั้ง 70 แห่ง และ 10 อันดับแรกครองถึง ร้อยละ 64.01 ขณะที่อีก 60 แห่งที่เหลือแบ่งกันเพียงร้อยละ 35.99

โจทย์ที่ซ่อนอยู่หลังอันดับ

อันดับเหล่านี้ไม่ได้บอกว่ามหาวิทยาลัยใดดีกว่ากัน แต่สะท้อนโครงสร้างของระบบอุดมศึกษาไทยที่ “หัวโต หางยาว” คือมหาวิทยาลัยไม่กี่แห่งรองรับนักศึกษาจำนวนมหาศาล ขณะที่สถาบันจำนวนมากมีนักศึกษาเพียงหลักพันหรือหลักร้อย

ในยุคที่จำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลงต่อเนื่อง คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่า นโยบายและงบประมาณจะออกแบบอย่างไรให้เหมาะกับสถาบันที่มีขนาดต่างกันหลายสิบเท่า ในระบบเดียวกัน

ที่มาข้อมูล: รายงานจำนวนนักศึกษารวม ปีการศึกษา 2568 ภาคการศึกษาที่ 2 จำแนกตามกลุ่มสถาบัน/ชื่อสถาบัน และสถานภาพนักศึกษา ประมวลผล ณ 25 ส.ค. 2569 กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม — https://info.mhesi.go.th/ จัดอันดับตาม “จำนวนนักศึกษารวม” ร้อยละในตารางคำนวณจากยอดรวมของแต่ละกลุ่ม